Race of the Classics

“The pessimist complains about the wind; the optimist expects it to change; the realist adjusts the sails.”

– William Arthur Ward

Race of the Classics

De Race of the Classics is een zeilrace met klassieke zeilschepen over de Noordzee, waarbij studenten deel uitmaken van de bemanning. Studenten uit heel Nederland vormen teams die verschillende Universiteiten en Hogescholen vertegenwoordigen. Team Vrije Universiteit (VU) is een van de teams die al meer dan tien jaar onafgebroken meedoet!

In 1989 bedachten twee stadsgenoten, studenten van de Amsterdamse Academie, achter de bar van hun studentenhuis de Race of the Classics.  ‘De Rees’ -zoals de zeilwedstrijd door deelnemers genoemd wordt- was al snel een feit: een kleine zeiltocht van Amsterdam in Nederland naar Ramsgate in Engeland. Van die kleinschaligheid is weinig meer over: ruim 500 studenten nemen met meer dan twintig teams deel aan wat inmiddels is uitgegroeid tot de grootste zeilrace op klassieke schepen voor non-professionals. Wat nog wel bestaat is het oorspronkelijke doel: het verbeteren van het contact tussen studenten en het ervaren van de klassieke zeilvaart.

Sinds enkele jaren vertrekt de vloot vanuit de Veerhaven te Rotterdam. Traditiegetrouw worden er vier rakken, trajecten tussen twee fictieve boeien op zee, geracet – waarbij in een week een haven in België en een haven in Engeland worden aangedaan. Uiteindelijk komt de vloot aan in onze eigen stad, Amsterdam, waar het evenement wordt afgesloten met een spetterend eindfeest, de Port Side Party.

Alle deelnemers zetten zich in om de week in april tot een groot succes te maken. Hoewel de meeste student-bemanningsleden geen ervaring hebben met het zeezeilen, of zelfs helemaal nooit gevaren hebben, leren zij onder leiding van de schippers al hoe het er op een klassiek zeilschip op de Noordzee aan toe gaat. En omdat het hier wél om een wedstrijd gaat, betekent dat razendsnel leren en hard werken! En ja, soms ook om de zeeziekte de baas te blijven…

Maar niet alleen aan boord wordt er het nodige verwacht van deelnemers, ook aan wal gebeurt er een hoop in aanloop naar de Rees. Er moeten teams worden samengesteld, agenda’s worden vastgesteld, media worden bijgewerkt, sponsoren worden geworven, kennismakingsborrels en feesten worden georganiseerd – kortom: de verschillende besturen zijn ruim een jaar bezig met de voorbereidingen voor de Race of the Classics.

Maar dat draagt allemaal bij aan wat inmiddels het Rees-gevoel is gaan heten – het is lastig te beschrijven. Groots, avontuurlijk en verslavend: je weet pas wat het is al je erbij bent geweest. Oprecht een unieke ervaring.

“Ik hoop dat het evenement blijft zoals het bedoeld is; voor en door studenten en zonder winstoogmerk.”

– Luc van Laarhoven, oprichter Race of the Classics

Media

De Rees is niet alleen beleven. De rees is ook zien!

Race of the Classics.

Een Klassieke strijd op de Noordzee

Route

Zoals hierboven is beschreven is de Race of the Classics begonnen als zeiltocht tussen Nederland en Engeland. Dat is nog altijd het doel: racend de Noordzee over! Of Engeland bereikbaar is, hangt natuurlijk volledig afhankelijk van de omstandigheden. Omdat we zeilend naar Engeland proberen over te steken moet je ten eerste denken aan de windcondities: tegen de wind in zeilen kost veel tijd en brengt een sterk rollend schip met zich mee. Met een oostenwind zijn de havens van Ipswich of Ramsgate dus wél bereikbaar, maar met een zuidenwind gaan we richting Den Helder of bij noorderwind naar Vlissingen of Brugge. Daarnaast zijn stroming en zeegang van belang. Stroming kan soms zodanig krachtig zijn dat daar zeilend niet tegenop te kruisen is. Ook de zeegang beïnvloed of de Race of the Classics de oversteek naar Engeland kan maken. Omdat de Noordzee vrij ondiep is, zijn de golven bovendien vaak kort en zorgen voor veel beweging van het schip. Als daardoor alle deelnemers door zeeziekte belemmerd zijn heeft het racen weinig zin.

Omstandigheden

De Noordzee

Zoals je hierboven hebt kunnen lezen wordt de Race of the Classics gehouden op onze Noordzee. Dat betekent dat we op een zee varen die bekend staat om zijn soms zware omstandigheden. Hoewel we in April van start gaan hebben we het ene jaar veel wind en golven- en dobberen we het andere jaar op een spiegel met zonnebrillen op. 

Om een beeld te geven van de omstandigheden op dit moment, kun je in hiernaast (links) de wind, neerslag, zeegang en stroming volgen op de Noordzee tussen Engeland en Nederland.

De route is dus veranderlijk en ook de te bestrijden wedstrijd-rakken zijn verschillend. In het kader hiernaast (rechts) kun je delen van de wedstrijd van het laatste jaar terugkijken. Als je de schaal en tijd veranderd kun je het verloop van de wedstrijd hier volgen.

Race

Klassieke Schepen

cropped-MG_5834

De Race of the Classics is een zeilrace, waarbij ieder team deelneemt op een klassiek Nederlands zeilschip. Al bijna 30 jaar zeilt de Rees met Nederlandse klassieke zeilschepen. De vloot wordt gevormd door allerlei schepen waaronder barken, barkentijnen, brikken, schoeners, kotters, loggers en zelfs een marineschip. De schepen zijn nog traditioneel getuigd, wat betekent dat het varen nog erg arbeidsintensief is en de nodige kennis van zeilen vraagt. Dat dit varend erfgoed het elk jaar tegen elkaar opneemt op de Noordzee, in een wedstrijd voor en door studenten, is erg bijzonder en het levert altijd weer een uniek schouwspel op. Het zeilen op een klassiek zeilschip gecombineerd met de spanning van een overtocht naar Engeland, is op zichzelf al een enorme ervaring. Voeg daar het competitie-element aan toe en je hebt de Race of the Classics.

Maar de Race of the Classics is niet alleen een belangrijk evenement voor studenten: al drie decennia draagt de Rees de klassieke scheepvaart een warm hart toe door deze wedstrijd te organiseren. Het heeft tot een goede band tussen de studenten en de klassieke scheepvaart geleid, die is terug te zien in het aantal studenten dat na de Rees als vaste bemanning aan andere reizen deelneemt en het feit dat veel schippers met tijd en middelen de wedstrijd steunen. Zonder deze band zou er geen Rees zijn!  In het negentiende jaar van de Race of the Classics ontstond het idee om een klassieke schepen fonds op te richten. Hiermee wil de Race of the Classics laten zien hoe belangrijk het is dat de Nederlandse varend erfgoed behouden blijft voor de toekomst – en zo steunen studenten de klassieke schepen waarop zij mogen deelnemen aan deze wedstrijd!

Ieder jaar wordt voorafgaand aan de Race of the Classics door het hoofdbestuur vastgesteld welk team met welk schip zal meevaren. Dat kan soms nog wel eens spannend zijn, omdat niet alle schepen ieder jaar kunnen deelnemen aan de wedstrijd; bijvoorbeeld door onderhoudswerkzaamheden of andere verplichtingen. Ook is het afhankelijk van de voorkeur van de schippers en de omvang van de deelnemende teams. Sinds jaar en dag was Team VU te gast aan boord barkentijn Thalassa. Deze zeewaardige driemaster is niet alleen één van de grootste schepen in de klassieke vloot, maar ook een van de snelste én gezelligste schepen van de Rees. Maar omdat de Thalassa dit jaar andere verplichtingen heeft in april – zal Team VU dit jaar op een ander schip varen. Het is dus nog heel spannend op welk schip we aanmonsteren!

Zodra wij meer weten laten we jullie dat hier weten!

Scheepstypen

Zoals je hierboven hebt kunnen lezen nemen er veel verschillende klassieke schepen deel aan de Race of the Classics. De schepen en hun vaste bemanningen maken de Rees een uniek evenement, want er zijn nog maar weinig klassieke zeegaande zeilvaartuigen in de vaart. Dat komt omdat de scheepvaart vooral door economische en praktische redenen gedreven wordt en het in standhouden van varend erfgoed zeer kostbaar is. Dat Nederland nog relatief veel varend erfgoed heeft is dus heel bijzonder. Mede daarom dragen de Race of the Classics en Team VU de klassieke zeevaart een warm hart toe.

Om je een beetje een beeld te geven met wat voor schepen de Race of the Classics zeilt, staat hier een overzicht van verschillende scheepstypen. 

Kotters

Kotters

De kotter is oorspronkelijk een snel zeilscheepje met een hoge steile steven, één langsscheepsgetuigde, achteroverhellende mast, waaraan een gaffelzeil en een gaffeltopzeil werden gevoerd met aan de voorstag wel tot vier stagzeilen. De boegspriet was dan ook bijzonder lang. Later zijn deze kleine schepen gebruikt in allerlei rollen, waaronder visserij, vrachtvervoer en loodswezen. 

Loggers

Loggers

Loggers zijn een Nederlandse benaming voor vissersschepen met een recht voorsteven, overhangend achterschip en een kleine spiegel. 

De Tecla is een logger die eerder deelnam aan de Race of the Classics.

Gaffelschoener

Gaffelschoener

Een snelle langsscheepsgetuigde zeiler van Amerikaanse oorsprong. Bij tweemasters is de achterste mast meestal het hoogst. De naam komt van het gaffeltuig: het zeil hangt aan een schuin omhoog wijzend rondhout, de gaffel.

Topzeilschoener

Topzeilschoener

De topzeilschoener voert een of twee razeilen boven het voorste schoenerzeil. Dit zeil, ook wel voorzeil is onderaan de fokkemast bevestigd. Op de afbeelding wordt aan de mast naast het topzeil ook een bovenvlieger gevoerd. 

De Flying Dutchman is een topzeilschoener die eerder heeft deelgenomen aan de Race of the Classics.

Brik

Brik

Oorspronkelijk in de loop van de 18e eeuw als betrekkelijk klein, snelvarend oorlogsschip gebouwd, later ook als koopvaardijschip. Twee vierkantgetuigde masten, aangevuld met stagzeilen. Achter de grote mast een langsscheepszeil, het brikzeil.

De Morgenster is een brik die eerder heeft deelgenomen aan de Race of the Classics.

Bark

Bark

De Bark is ontworpen als koopvaardijschip, met drie en later ook wel meer masten. Alle masten behalve de achterste zijn vierkantgetuigd. De achterste (bezaansmast) bestaat uit een lange ondermast met bezaan en een verlengstuk, de steng of topmast, waaraan een gaffeltopzeil en stagzeilen kunnen worden gevoerd.

De Artemis is een bark die eerder heeft deelgenomen aan de Race of the Classics. 

Barkentijn

Barkentijn

Een mengvorm van een schoener en een bark. Alle masten behalve de voorste zijn langsscheepsgetuigd. De masten voeren een bezaan en meestal ook een gaffeltopzeil. De fokkemast is vierkantgetuigd. 

De Thalassa is een barkentijn die eerder heeft deelgenomen aan de Race of the Classics – het schip waarop Team VU jarenlang deelnam!